Độ ẩm:
Sức gió:
[Đăng ngày: 14/10/2015]
NGÀY 23/10/1945, QUÂN VÀ DÂN NHA TRANG – KHÁNH HÒA
CHỦ ĐỘNG ĐỒNG LOẠT TIẾN CÔNG ĐỊCH

Mặc dù biết rất rõ bản chất ngoan cố của đế quốc xâm lược và âm mưu xảo quyệt tráo trở của giặc Pháp đang chờ quân tiếp viện đến, Ủy ban nhân dân Nam Bộ vẫn chấp nhận yêu cầu của chúng là ngừng bắn để cùng thương lượng. Mặt khác, chúng ta cũng rất cần tranh thủ thời gian tổ chức cho nhân dân tản cư và củng cố xây dựng lực lượng.

Ngày 3/10/1945, theo lệnh Đờ-Gôn, trung đoàn thuộc địa số 5 (5e-RIC) đổ bộ lên Sài Gòn và sau đó cử tướng Lơ Cơlec tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương sang nước ta. Lơ Cơlec ra lệnh huênh hoang về “Cuộc hành quân dạo mát” của hắn trong vòng vài tuần lễ sẽ tái chiếm Đông Dương.

Chính do âm mưu này của địch nên đối với cả nước, sau Nam Bộ đang kháng chiến, Nha Trang là một điểm nóng, là một vị trí đầu cầu chiến lược mà bọn xâm lược đang rắp tâm đánh chiếm; là mối quan tâm chung của mọi người. Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn theo dõi chặt chẽ tình hình Nam Bộ và Nam Trung Bộ, chỉ đạo kịp thời. Chủ trương lớn của tỉnh và Nha Trang lúc này là:

- Tổ chức lực lượng tích cực chủ động bao vây tiêu hao địch ngay trong thị xã.

- Bảo đảm an toàn cho con đường giao thông huyết mạch (nhất là đường sắt) thông suốt Bắc Nam để vận chuyển sức người sức của chi viện cho Nam Bộ đang kháng chiến.

- Tranh thủ thời gian củng cố, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, chuẩn bị về mọi mặt để chủ động đối phó với mọi diễn biến tình hình.

Nhân dân Nha Trang – Vĩnh Xương cũng như cả tỉnh đã nhận rõ âm mưu của giặc, yêu mến cuộc sống độc lập tự do vừa giành được với khẩu hiệu “Thà chết chứ không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ một lần nữa”, ra sức thực hiện mọi công tác được đề ra bằng tất cả nhiệt tình, trách nhiệm và sức lực của mình.

Lệnh tản cư làm “vườn không nhà trống” được phổ biến. Nhân dân Nha Trang rời thị xã về các xã ngoại ô Vĩnh Xương, Diên Khánh, Ninh Hòa tạo lập cuộc sống tiếp tục ủng hộ kháng chiến. Mặt khác, các gia đình tản cư đều động viên con em mình ở lại nội thành tham gia vào các lực lượng vũ trang, bán vũ trang, đem sức trẻ ra đương đầu với giặc.

Trong việc di chuyển cơ quan, công xưởng và tản cư của đồng bào, anh chị em tự vệ, thanh niên đã đóng góp một phần đáng kể. Tinh thần đoàn kết tương thân tương ái được thể hiện cụ thể khi khuân vác máy móc, dụng cụ, lúc gánh gồng vật dụng gia đình, chăm sóc người già trẻ em... Ban lãnh đạo còn tổ chức các “quán cơm bình dân” ở các cung đường vắng nhằm chăm lo sức khỏe cho đồng bào.

Thực hiện lời kêu gọi của Mặt trận Việt Minh, đồng bào các xã ngoại ô và các huyện lân cận đã thu xếp nơi ăn chốn ở, nhường một phần nhà cửa giúp đỡ phương tiện sinh hoạt và công cụ sản xuất ổn định đời sống cho bà con nội thành tản cư ra. Tình cảm đậm đà chân thực và mộc mạc của bà con nông dân đối với gia đình tản cư từ thị xã ra là tình cảm ruột rà sâu đậm đã góp phần rất lớn vào việc thực hiện tốt chủ trương tản cư của tỉnh và Nha Trang.

Song song với việc tổ chức tản cư, chủ trương lớn lúc này là tập trung sức tăng cường lực lượng chiến đấu trong nội thành.

Các đại đội tự vệ Nha Trang được chú ý tăng cường chất lượng. Nhiều anh em tự vệ xã phường có tinh thần hăng hái, có thành tích trong luyện tập, sức khỏe tốt được tuyển chọn tăng cường cho đơn vị tự vệ tập trung.

Các đơn vị dân quân tự vệ xã phường cũng được củng cố, tăng cường trang bị vũ khí – chủ yếu là lựu đạn và một ít súng trường.

Cũng trong thời gian này, Ban Chỉ huy quân sự mở lớp huấn luyện sử dụng súng trung liên cho các đơn vị cơ sở. Mỗi đại đội tuyển chọn ba người đạt tiêu chuẩn tinh thần và sức khỏe đi học. Lớp học tổ chức tại trụ sở Ty trinh sát (nay là góc kẹp Lý Tự Trong – Lý Thánh Tôn) ở ngã sáu. Lúc này súng máy rất hiếm, nhất là các loại hỏa lực cá nhân và tập thể, nên phải chọn người có trách nhiệm, gan dạ, có tinh thần chiến đấu cao đồng thời phải có sức khỏe tốt.

Thời gian này được chọn đi học, được giao nhiệm vụ cho giữ súng trung liên là một vinh dự, là một nguồn động viên cổ vũ lớn đối với mọi người.

Những ngày đầu tháng 10 này, chiến hạm Risơliơ luôn lảng vảng ngoài khơi Nha Trang. Ban Chỉ huy quân sự luôn nhắc nhở các đơn vị trinh sát bám chắc tình hình hoạt động của địch trong thị xã và trên mặt biển.

Mọi công việc chuẩn bị chiến đấu được quân dân thị xã tiến hành sôi nổi hào hứng. Không khí rộn rịp suốt ngày đêm. Mọi người ra sức chạy đua với thời gian, tự vượt lên với quyết tâm lớn nhất giữ vững quê hương.

Nhận rõ âm mưu giặc Pháp ráo riết xúc tiến việc chuẩn bị đánh chiếm Nam Trung Bộ, trước hết là địa bàn chiến lược Nha Trang, Ban lãnh đạo Nha Trang – Khánh Hòa một mặt chuẩn bị lực lượng sẵn sàng chiến đấu, một mặt đẩy mạnh công tác vận động binh lính Nhật nhằm cô lập kẻ thù chính là thực dân xâm lược Pháp.

Ở Ba Ngòi, Nhật có khoảng 5.000 tên. Ta giải thích chính sách của cách mạng và vận động binh lính sĩ quan Nhật không theo lệnh quân Anh. Khi ta đánh Ba Ngòi, Nhật rút về Cam Ranh để lại một số vũ khí, quân trang quân dụng, xăng dầu. Viên chỉ huy quân sự Nhật ở đây còn gửi tặng cho Tư lệnh Mặt trận Nha Trang một xe ô tô con để tỏ tình thân thiện.

Ở Ninh Hòa, ngày 27/9/1945, quân Nhật tập kích một đơn vị Nam tiến, nhưng vừa mới tới bị ta đánh trả mãnh liệt phải lui về đồn. Ta bao vây và tiến hành địch vận, quân Nhật cam kết không đánh lại ta.

Cùng ngày, quân Nhật cho 18 xe chở quân từ Tây Nguyên theo đường 21 về Ninh Hòa đã bị bộ đội Nam tiến Thừa Thiên phục kích ở đèo Phượng Hoàng chặn lại toàn bộ. Sau khi giải thích chính sách, ta thả cho về Ninh Hòa. Kết quả, quân Nhật bỏ Ninh Hòa rút về Nha Trang giao lại 200 khẩu súng và một số đạn.

Như vậy, tại Nha Trang lúc này quân Nhật có hai trung đoàn và 600 tên từ Ninh Hòa mới vào. Do nắm vững tình hình, có chính sách đúng và tiến hành nhiều biện pháp tích cực nên việc vận động binh lính Nhật ở Nha Trang đạt kết quả tốt. Ta không chỉ cô lập được quân Pháp, dù vẫn còn một số sĩ quan phát xít Nhật mù quáng theo lệnh Anh, ta còn có thêm vũ khí đạn dược của Nhật trang bị cho bộ đội trong hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn.

Trong khi đó, giặc Pháp đang chuẩn bị đánh chiếm Nha Trang.

Ngày 6/10/1945 và sau đó, ngày 12/10/1945, Pháp cho tàu nhỏ từ chiến hạm Ri-sơ-li-ơ đổ bộ lên Nha Trang hơn 1.000 quân.

Đêm 19/10/1945, một tàu của Pháp tiến vào vịnh biển cho ca nô đổ bộ lên Hòn Cau hai trung đội. Cùng lúc, quân Pháp trong thành phố bung ra đánh chiếm một số nơi.

Thời gian này, lực lượng quân địch ở Nha Trang bố trí như sau:

+ Quân Nhật vẫn đóng tại các vị trí cũ:

+ Khu vực Gờ răng Hôten.

+ Trại lính khố đỏ trong sân bay

+ Kho bạc

+ Kho vũ khí Bình Tân

Các đơn vị Nhật canh giữ quân Pháp đã rút bỏ.

+ Quân Pháp kể cả quân viễn chinh mới đổ bộ và bọn tù Pháp có mặt từ trước đóng rải dọc biển.

+ Bôriva có khoảng 400 bộ binh dựng lều bạt nằm ngoài sân, quanh vườn, bọn chỉ huy ở trong nhà.

+ Khu vực sân bay có một tiểu đoàn bộ binh.

+ Lầu Bảo Đại và khu vực Cảng Cầu Đá một tiểu đoàn.

+ Nhà Đoan, nhà kiểm lâm (ở Núi Chụt) khoảng một đại đội.

+ Nhà ga, nhà đèn, sở thuốc, Lầu ông tư... chúng cho quân đóng rải rác từng trung đội, có nơi có cả quân Nhật.

+ Tên Trung úy Becna, sĩ quan liên lạc Pháp – Nhật đóng tại góc đường Nguyễn Thiện Thuật – Hàm Nghi (nay là Nguyễn Thị Minh Khai có một trung đội bảo vệ).

Về hỏa lực, ngoài súng cối 81 nằm trong các tiểu đoàn tập trung, quân Pháp có hai trận địa pháo ở khu vực sân bay và chân núi Chụt.

Lực lượng không quân tại sân bay Nha Trang của Pháp có máy bay trinh sát kiểu L19 (ta thường gọi là “đầm già”), máy bay oanh tạc Spich phai và máy bay vận tải kiểu ĐaKôta.

Hải quân Pháp sử dụng ca nô tuần tiễu từ Cảng Cầu Đá đến gần cửa sông Cái. Ngoài khơi có chiến hạm Risơliơ túc trực. Trọng pháo trên chiến hạm  Risơliơ là một bộ phận hỏa lực rất mạnh có tầm bắn xa hơn 10km. 

Trước tình hình địch liên tiếp đổ bộ tăng quân bung ra chiếm lại một số vị trí lẻ tẻ và sự có mặt thường xuyên của chiến hạm Risơliơ ngoài khơi vịnh Nha Trang. Ban lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa và Nha Trang chủ trương: tiến hành bao vây chặt quân địch trong thị xã, kiên quyết ngăn chặn âm mưu mở rộng phạm vi chiếm đóng của chúng, kiên quyết giữ vững trục lộ giao thông Bắc – Nam bảo đảm chi viện cho Nam Bộ đang kháng chiến.

Để thực hiện chủ trương trên, Ban lãnh đạo vừa phát động toàn dân bất hợp tác với giặc, tổ chức tổng đình công, biểu tình thị uy đặt chướng ngại trên đường phố ngăn chặn quân giặc và tích cực giúp đỡ bộ đội đắp ụ đào hào chiến đấu. 

Cùng với các hoạt động trên, trường Quân sự Đồng Đế ngưng hoạt động, các đồng chí công tác ở đây được chuyển sang tăng cường cho Ban Chỉ huy quân sự đảm nhiệm các mặt công tác theo yêu cầu của tình hình mới. Các đồng chí có trình độ quân sự, huấn luyện viên được phân công trực tiếp chỉ huy bộ đội, các đồng chí làm công tác phục vụ tiếp tục nhận nhiệm vụ hậu cần.

Công việc chuẩn bị chiến đấu được tiến hành hết sức khẩn trương sôi nổi.

Ở vòng trong lực lượng vũ trang ta siết chặt vòng vây xung quanh các khu vực địch đóng quân:

+ Một trung đội Vệ quốc quân do đồng chí Võ Duy Trân chỉ huy được trang bị thêm trung liên, áp sát bao vây quân Nhật đang canh giữ khu kho vũ khí Bình Tân phía Đông Nam thị xã.

+ Một đại đội tự vệ tập trung (do đồng chí Nam chỉ huy) có sự phối hợp của một đơn vị cứu quốc quân (đơn vị gồm anh em lính khố xanh giác ngộ cách mạng) và một tiểu đội nữ tự vệ tổ chức tuyến bao vây các vị trí địch ở phía Nam thị xã tại xóm Mới, hướng chính nằm trực diện với đồn lính khố đỏ và nhà tên trung úy Bécna.

+ Một đơn vị tự vệ tập trung phối hợp với một đơn vị thuộc đại đội Nam tiến Lê Trung Đình được phân công bao vây quân địch đóng lẻ tẻ tại: nhà ga, nhà đèn, sở thuốc, khách sạn BôRiva Gờrăng Hôten... rải rác trong trung tâm Thị xã.

Ở vòng ngoài, tại các điểm xung yếu ven nội thị, quân ta tổ chức trận địa bao vây sẵn sàng đón đánh khi địch bung ra.

+ Một đại đội tự vệ tập trung phối hợp với một trung đội Nam tiến Lê Trung Đình bố trí hình cánh cung ven sườn điểm cao đồi Trại Thủy, khống chế khu vực Mả Vòng. Đây là cửa ngõ phía Tây thị xã, nơi tập trung đầu mối nhiều đường giao thông ra ngoại ô, lên Diên Khánh.

+ Một tiểu đội bộ đội Nam tiến Lê Trung Đình được phân công chiếm cao điểm Núi Một án ngữ khu vực Ngã 6 và Đề pô xe lửa giữa trung tâm thị xã.

+ Một đơn vị bộ đội Nam tiến Lê Trung Đình được phân công chiếm điểm cao núi Sinh Trung án ngữ khu vực đầu cầu Hà Ra bên hữu ngạn sông Cái ngay cửa ngõ phía Bắc Thị xã.

+ Một trung đội Nam tiến Thuận Hóa được phân công đóng quân khu vực Phước Hải phía Tây Nam thị xã Nha Trang.

Như vậy là quân ta đã tổ chức bao vây địch trong thị xã thành hai tuyến: Tuyến thứ nhất ở vòng trong áp sát từng vị trí, từng điểm đóng quân của địch trong lòng thị xã và tuyến thứ hai rải ven các bờ sông, các điểm cao hình thành vòng cung bên ngoài ở hai mặt Bắc và Tây thị xã.

Ngoài các đơn vị lập các tuyến bao vây, đại đội giải phóng (tự vệ) tập trung Nha Trang được bổ sung quân số, tăng cường trang bị, ngày đêm ra sức luyện tập... sẵn sàng chờ lệnh tiến vào thị xã sẵn sàng tiếp ứng tuyến 1.

Không khí chuẩn bị chiến đấu ở Nha Trang thật sôi nổi. Tất cả mọi đơn vị ngày đêm đào đắp công sự, xây ụ chiến đấu. Tiếng búa, tiếng xà beng đục tường nhà, tường rào âm vang náo nức tạo thành những con đường giao thông dọc, ngang trong thị xã sẵn sàng phục vụ bộ đội khi chiến sự xảy ra. Đồng bào còn lại ở trong thị xã ra sức giúp đỡ bộ đội; mọi vật liệu sẵn có được huy động kể cả vật dụng gia đình như giường, tủ, phản, bàn... đồng bào đều mang ra cùng anh em “đắp ụ súng”. Những người khỏe mạnh, anh em công nhân, thanh niên... tự nguyện nhập vào các đơn vị hoặc tự động ghép thành những đơn vị phục vụ và chiến đấu bên cạnh bộ đội.

Với tinh thần chủ động tiến công trước khi địch hành động, Ban lãnh đạo vạch kế hoạch tiến công đồng loạt vào toàn bộ quân địch trong thị xã, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị và quy định lệnh nổ súng bằng một phát nổ lớn vào sáng ngày 23/10/1945.

Mọi công việc chuẩn bị cho đợt tiến công đồng loạt được tiến hành bí mật, khẩn trương. Khắp các đơn vị, từ anh em trực tiếp cầm súng đến các chiến sĩ cứu thương, tiếp tế... đều tỏ rõ tinh thần sẵn sàng hy sinh chiến đấu.

Trong khi đó, chiều 22 tháng 10, một trung đội quân Nhật hành quân lên hướng Phước Hải. Anh em hô khẩu hiệu để tranh thủ chúng nhưng bọn chúng không đáp trả lại mà triển khai đội hình nổ súng tấn công. Lập tức bọn chúng bị bộ đội Thuận Hóa đánh trả. Quân Nhật nhiều lần liều lĩnh tràn lên nhưng dựa vào công sự đã chuẩn bị sẵn trước, anh em ta bình tĩnh chiến đấu chặn đứng chúng ngay trước phòng tuyến, buộc chúng phải thu dọn bọn thương vong và tháo lui. Bên ta một chiến sĩ bị thương.

Cùng ngày, toán quân Nhật khác đánh ra ở hướng đồi Trại Thủy kết hợp với bọn Nhật tại tháp nước trên đỉnh đồi Trại Thủy đánh xuống. Cuộc chiến đấu tại đây diễn ra không kém gay go. Sau non một giờ chiến đấu, trận địa ta vẫn giữ vững, bọn Nhật phải rút lui. Bên ta một chiến sĩ bị thương.

Phía quốc lộ 1 và núi Sinh Trung, địch cũng cho quân ra bắn phá bừa bãi rồi rút về.

Việc địch cho quân Nhật hành quân ra các hương tấn công thăm dò lực lượng ta đều bị đánh lui, các đơn vị đều giữ vững trận địa không ảnh hưởng gì đến kế hoạch tiến công đồng loạt của ta. Các đơn vị vẫn sẵn sàng chờ lệnh nổ súng.

Đúng 3 giờ sáng ngày 23/10/1945, tại hầm xe lửa 1, lệnh tiến công được phát ra bằng khối thuốc nổ mạnh do đơn vị Lê Trung Đình đảm trách và đạn cối 81 ly. Theo đúng kế hoạch toàn bộ vị trí đóng quân của địch trong thị xã đều bị tấn công. Dù trời tối và lần đầu ra trận chiến đấu có người chưa một lần nổ súng, nhưng do quen thuộc địa hình và đã chuẩn bị tinh thần từ khi áp sát bao vây địch, các chiến sĩ tự vệ Nha Trang sát cánh cùng bộ đội Nam Tiến đã gây cho địch nhiều thiệt hại.

+ Tại Ga Nha Trang, cuộc chiến đấu giữa ta và quân Nhật giằng co quyết liệt. Sau hơn nửa giờ nổ súng, đại đội trưởng Võ Văn Ký dẫn đầu bộ đội từ hướng đường Hoàng Diệu 1 (nay là đường Võ Văn Ký) đã xung phong xông thẳng vào ga. Quân Nhật tung lựu đạn làm đồng chí Võ Văn Ký hy sinh ngay trước sân ga.

Theo gương đại đội trưởng toàn đơn vị đã dũng cảm xung phong tràn vào nhà ga. Quân Nhật tháo chạy, ta chiếm lại ga Nha Trang, thu một số kiếm Nhật, lựu đạn, đạn và một số xe đạp quân sự.

Cánh quân phối hợp do một phân đội Nam tiến Thuận Hóa cùng trung đội tự vệ do Đại đội phó Phạm Đình Huấn chỉ huy, từ Mả Vòng theo đường xe lửa đánh vào phía sau nhà ga truy kích địch về hướng Nhà thờ đá, qua Đề pô đã giải phóng số thanh niên bị Nhật bắt nhốt ở đó.

Ở cánh quân này, hai chiến sĩ Mai Quang Lợi và Đặng Ca Nô hy sinh.

+ Tại nhà đèn, một đơn vị Nam tiến và tự vệ áp sát nổ súng, ném chai xăng trộn cơ rép vào cổng chính. Bị đánh bất ngờ bằng lựu đạn và chai xăng, bọn Nhật hoảng hốt chống đỡ, tự vệ Bùi Trọng Hối hy sinh.

Được báo tin, bọn Nhật từ kho bạc cho quân sang ứng cứu. Quân ta chặn đánh quyết liệt trên ngã tư Yersin – Hoàng Hoa Thám, cuộc chiến ở đây kéo dài hơn nửa giờ. Trong khi đó, một cánh quân Nhật đánh vòng về phía đường Lý Thánh Tôn giành lại nhà đèn khi quân ta chưa kịp phá hủy hết bên trong.

+ Tại sở thuốc, đơn vị tự vệ làm nhiệm vụ cảnh giới do đồng chí Trần Điền chỉ huy có sự phối hợp của lực lượng Nam tiến Lê Trung Đình nổ súng ghìm chân địch tại chỗ, đồng chí Phạm Rồi hy sinh trong trận đánh này.

- Ở khu vực Xóm Mới, mặc dù địch chống trả dữ dội, quân ta vẫn bao vây chặt và tổ chức nhiều đợt tiến công. Đến gần trưa, Pháp cho quân tiếp viện đến. Công sự ta đào ven rào keo và lưỡi long bị đạn địch bắn nát. Một số chiến sĩ ta bị thương chủ yếu là do gai phải rút về phía khu máy nước lên Phước Hải gặp đơn vị Thuận Hóa vẫn đang bố trí chờ địch.

- Ở kho vũ khí Bình Tân, ta bắn phá liên tục vào cứ điểm của quân Nhật. Tiếng súng máy ta uy hiếp địch và nhiều lần tổ chức xung phong chiếm kho đạn nhưng đều bị bọn Nhật liều chết cố thủ. Ta bám đánh địch suốt ngày vẫn không chiếm được. Chiều 23/10/1945, địch tăng viện giải vây, ta rút vào Đồng Bò.

Hết ngày 23/10/1945, các đơn vị tiến công vào các vị trí đóng quân đều rút về phía sau. Địch huy động lực lượng ra phản kích. Ỷ vào quân đông đạn nhiều chúng cố tình chọc thủng phòng tuyến ta – Pháo lớn từ chiến hạm Risơliơ tới tấp nã vào công sự của ta. Chúng chiếm miếu Sinh Trung, đồi Trại Thủy, dừng ở đó củng cố trận địa khống chế khu vực nội thành.

Suốt từ 3 giờ sáng ngày 23/10 đến hai ngày sau đó tiếng súng không lúc nào ngớt. Cuộc tiến công đồng loạt vào các vị trí đóng quân của địch gây cho chúng nhiều thiệt hại, làm cho chúng phải kiêng dè.

Tin về Mặt trận Nha Trang vang đi khắp nơi. Quân và dân Nha Trang thực sự bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân xâm lược Pháp.

Thực hiện đúng kế hoạch của Ban lãnh đạo, sau đợt tiến công đồng loạt tiêu hao địch, các đơn vị rút khỏi nội thành củng cố tổ chức và khẩn trương lập phòng tuyến mới tiếp tục bao vây địch. Các lực lượng tự vệ nội thành vẫn bám lại tiếp tục làm nhiệm vụ.

Ngày 23/10/1945, quân và dân Nha Trang đã chủ động tiến hành thắng lợi kế hoạch tiến công đồng loạt vào tất cả các vị trí đóng quân của địch trong thị xã.

Chỉ sáu mươi tư ngày sau khi giành được chính quyền, đợt chiến đấu mở đầu cho cuộc bao vây giam chân địch vừa chứng tỏ sức mạnh của tinh thần yêu nước, ý chí bảo vệ độc lập tự do, vừ tạo ra một thắng lợi lớn về nhiều mặt. Lực lượng vũ trang ta đa phần mới lần đầu ra trận đã chiến đấu thắng lợi càng tự tin hơn vào khả năng chiến đấu của bản thân và đơn vị mình. Cán bộ các cấp cũng tự rút ra được nhiều bài học bổ ích về chỉ huy chiến đấu. Thắng lợi của đợt hoạt động cũng là cơ sở thực tế làm tăng thêm niềm tin của đồng bào và lực lượng vũ trang cách mạng vào con em mình nên càng tin yêu hơn, động viên nhau dốc lòng chăm lo nuôi dưỡng xây dựng lực lượng vũ trang của mình.

Qua chiến đấu, ta càng nhìn rõ hơn tinh thần và khả năng chiến đấu của địch nhất là bọn Nhật. Sự rối loạn và thoái hóa khi bị tấn công đã phơi bày chỗ yếu về tinh thần của đội quân bại trận, làm đỗ vỡ thần tượng về “Quân đội thiên hoàng” mà bộ máy tuyên truyền lừa bịp của chúng đã ra công tô vẽ. Âm mưu của Anh dùng Nhật mở đường cho Pháp bị đánh bại và âm mưu của Pháp nhanh chóng đánh chiếm Nha Trang làm bàn đạp mở rộng chiếm đóng ra vùng Nam Trung Bộ đánh lên Tây Nguyên để nối liền với Hạ Lào và Campuchia ngay từ đầu đã bị quân và dân Nha Trang chủ động tiến công, chủ động đánh vào những tên lính viễn chinh xâm lược Pháp vừa chân ướt chân ráo đổ bộ lên Nha Trang và từng bị chặn lại, làm tiêu tan ý đồ “hành quân dạo mát” như bọn đầu sỏ của chúng đã huênh hoang.

64 ngày sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, để ngăn chặn âm mưu dùng địa bàn chiến lược Nha Trang đánh chiếm Nam Trung bộ, quân và dân Nha Trang đã chủ động đồng loạt tiến công bao vây quân giặc. Dù lực lượng quân sự địch lớn hơn ta nhiều lần, bằng tinh thần yêu nước nồng nàn, quân và dân Nha Trang đoàn kết một lòng kiên cường chiến đấu với khẩu hiệu “ hy sinh vì Tổ quốc” đã làm tròn nhiệm vụ bao vây địch giữ đường giao thông huyết mạch Bắc- Nam đảm bảo sự chi viện của cả nước cho Nam bộ kháng chiến, làm phá sản kế hoạch dùng Nha Trang làm bàn đạp đánh chiếm Nam Trung bộ.

Mặt trận Nha Trang là chiến trường nóng bỏng của cả nước. Đồng bào cả nước đã chi viện hết lòng cho Nha Trang kháng chiến. Các đoàn quân Nam tiến đã sát cánh cùng quân và dân Nha Trang lập nên nhiều chiến công vang dội. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ thường xuyên theo dõi và chỉ đạo kịp thời.

Mặt trận Nha Trang đã bao vây quân Pháp suốt 101 ngày đêm, tạo điều kiện thời gian cho khu vực Nam Trung bộ tiếp tục củng cố xây dựng lực lượng cách mạng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Đảng bộ và nhân dân Nha Trang – Khánh Hòa tự hào về sự đóng góp xứng đáng của mình vào thắng lợi chung trong những ngày đầu chống xâm lược Pháp và vô cùng phấn khởi đón nhận những lời khen ngợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh”

“Chính phủ dân chủ Cộng hòa rất khen ngợi chiến sĩ ở các mặt trận miền Nam, đặc biệt là các chiến sĩ ở Nha Trang và ở Trà Vinh, đã làm gương anh dũng cho toàn quốc. Tổ quốc biết ơn các bạn, toàn thể đồng bào noi gương các bạn”

Để xứng đáng hơn nữa với lời khen cũng là tấm lòng của Bác Hồ đối với miền Nam và riêng với Nha Trang, Đảng bộ và nhân dân Nha Trang – Khánh Hòa luôn ghi nhớ lời khen của Người, liên tục phấn đấu vươn lên để đền đáp công ơn Người, xứng đáng hơn nữa với tình cảm của Người đối với nhân dân ta.

Người tổng hợp Văn Cường

Theo tài liệu “Nha Trang 23-10-1945”, tái bản lần thứ nhất có chỉnh sửa bổ sung năm 2011
của Ban Thường vụ Thành ủy Nha Trang.



CÁC TIN KHÁC
Ban can tai Flash Player de xem duoc Clip nay.
Số người truy cập: 3071024
Đang online: 146
Báo giá bếp từ nhập khẩu, Khuyến mãi Bep tu am nhập khẩu, Showroom May rua bat am tu giá rẻ, Giá bep tu duc siêu bền,