Chuyển đổi số ngày càng đi sâu vào tất cả các lĩnh vực của đời sống. Đối với phường Nha Trang, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền phường. Đây cũng chính là mục tiêu xuyên suốt trong Kế hoạch phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2030 mà phường Nha Trang đang hướng đến.
Trong Kế hoạch, phường Nha Trang xác định rõ quan điểm xây dựng xã hội số bao trùm, an toàn, lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm mọi người dân trên địa bàn phường được tiếp cận, thụ hưởng bình đẳng các thành quả của chuyển đổi số. Việc triển khai phải gắn với cải cách hành chính, giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thực tế cho thấy, thời gian qua, nhiều nội dung chuyển đổi số đã được phường Nha Trang triển khai quyết liệt gắn với công việc cụ thể tại địa phương. Trong đó, việc rà soát, cập nhật và làm sạch dữ liệu đất đai là một ví dụ rõ nét. Thông qua quá trình đối chiếu, bổ sung thông tin và hướng dẫn người dân thực hiện kê khai, đăng ký đối với những trường hợp còn thiếu dữ liệu, phường từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Đây không chỉ là nhiệm vụ về dữ liệu mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho việc khai thác, chia sẻ thông tin và phục vụ người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan.
Còn tại các khu dân cư, chuyển đổi số cũng hiện diện trong từng hoạt động của người dân, từ việc sử dụng VneID trong tra cứu các thông tin cá nhân, thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến, sử dụng mã QR thanh toán… Điều này cho thấy chuyển đổi số đã thực sự hình thành khi người dân có khả năng tham gia và sử dụng các tiện ích số một cách chủ động.
Theo Kế hoạch đến năm 2030, phường Nha Trang phấn đấu tối thiểu 95% người trưởng thành có điện thoại thông minh; trên 80% lao động có kỹ năng số cơ bản và sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 100% công dân từ 14 tuổi trở lên có căn cước và tài khoản định danh điện tử; ít nhất 95% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng và trên 70% người dân từ 18 tuổi trở lên có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân. Kế hoạch của phường cũng xác định rõ vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng trong việc đưa kỹ năng số đến gần người dân, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID, chữ ký số và thanh toán không dùng tiền mặt. Phong trào “Bình dân học vụ số” được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để phổ cập kỹ năng số đến từng hộ gia đình. Cách làm này hướng đến việc đưa kỹ năng số đến gần từng hộ gia đình, nhất là người cao tuổi, người còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ. Khi người dân có thể tự thực hiện các thao tác số cơ bản, chuyển đổi số sẽ trở thành một phần tự nhiên của đời sống thay vì chỉ là nhiệm vụ của cơ quan nhà nước.
Là đô thị trung tâm của tỉnh, du lịch và dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, phường Nha Trang có nhiều điều kiện để phát triển kinh tế số. Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ rà soát, lập danh sách hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, hộ có sản phẩm đặc trưng để hướng dẫn tiếp cận sàn thương mại điện tử, nền tảng bán hàng trực tuyến và các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt. Đặc biệt, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị được giao phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh ứng dụng công nghệ số. Tổ công nghệ số cộng đồng được định hướng phối hợp hướng dẫn hộ kinh doanh, tiểu thương tại các chợ sử dụng mã QR và thiết bị chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt; đồng thời vận động các cơ sở lưu trú, dịch vụ tham gia quảng bá trên nền tảng số, hệ sinh thái du lịch số. Những giải pháp này góp phần giúp hộ kinh doanh tiếp cận phương thức kinh doanh mới, mở rộng khả năng quảng bá sản phẩm, thuận tiện hơn trong giao dịch và từng bước thích ứng với xu hướng kinh tế số.
Để phát triển xã hội số, công dân số và kỹ năng số, thời gian tới phường Nha Trang tiếp tục tập trung đẩy mạnh công tác kích hoạt tài khoản định danh điện tử, phấn đấu 100% người dân trưởng thành có tài khoản VNeID mức độ 2 và tài khoản giao dịch thiết yếu. Đồng thời đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” trên nền tảng học trực tuyến mở đại trà (MOOCs). Bên cạnh đó, địa phương sẽ phối hợp hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục số; triển khai vận hành mô hình “Trường học thông minh” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); hoàn thành mục tiêu tích hợp 100% học bạ số của học sinh trên nền tảng VneID cũng như triển khai đồng bộ bệnh án điện tử (EMR), khám chữa bệnh từ xa và liên thông dữ liệu toàn diện giữa các cơ sở y tế; đẩy mạnh tích hợp các tiện ích thiết yếu lên nền tảng định danh điện tử VNeID, bảo đảm hoàn thành mục tiêu 100% người dân có Sổ sức khỏe điện tử được cập nhật theo thời gian thực.
Cùng với phát triển các tiện ích số, phường xác định bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng, chống lừa đảo trực tuyến là nhiệm vụ thường xuyên. Kế hoạch yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến kỹ năng phòng chống lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thông tin đối với hệ thống, dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Đây là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh ngày càng nhiều hoạt động của người dân được thực hiện trên môi trường số. Mỗi người dân có kỹ năng nhận diện thông tin giả, cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn và đường link bất thường, biết bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân cũng chính là góp phần xây dựng một xã hội số an toàn.
Kế hoạch đến năm 2030 của phường Nha Trang cũng đặt ra những mục tiêu lớn về hạ tầng số. Trong đó, phường định hướng tiếp tục phối hợp mở rộng, nâng cấp mạng cáp quang, phủ sóng di động đến 100% tổ dân phố; xây dựng, kết nối và chia sẻ các cơ sở dữ liệu theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống”. Những nhiệm vụ như tích hợp cảm biến, camera AI và nền tảng công nghệ số vào giao thông, năng lượng, điện, nước, môi trường, quản lý đô thị; đầu tư wifi miễn phí tại các điểm sinh hoạt công cộng, chợ, khu du lịch; ứng dụng AI và trợ lý ảo trong hoạt động của cơ quan nhà nước cũng sẽ được triển khai thực hiện trong giai đoạn này.
Từ mục tiêu được định hướng và những nhiệm vụ, việc làm cụ thể đang được triển khai, chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phần không thể thiếu trong học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và đời sống hằng ngày tại Nha Trang. Và với quyết tâm của chính quyền địa phương, sự vào cuộc của cả hệ thống chính, sự chủ động trong tiếp cận, ứng dụng công nghệ và những tiện ích số của mỗi người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, đây chính là những bước đi thiết thực để xây dựng một Nha Trang hiện đại, số hóa, an toàn, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn và là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Đức Cường
