Sáng ngày 10/4, UBND phường Nha Trang phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ phường và Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tổ chức Hội thảo tham vấn đề xuất Dự án “Thí điểm mô hình du lịch cộng đồng xanh ở làng chài đảo Bích Đầm” phường Nha Trang. Tham gia hội thảo có Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Chu Hồi - Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP/GEF SGP); bà Nguyễn Thị Thu Huyền - Điều phối viên quốc gia Chương trình (UNDP/GEF SGP); ông Tạ Hồng Quang - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND phường Nha Trang; ông Trần Xuân Tây - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường; bà Nguyễn Thị Phương Duyên – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường; ông Huỳnh Quang Tú- Phó Chủ tịch UBND phường; Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Chí Công - Trưởng khoa Du lịch trường Đại học Nha Trang, các chuyên gia, đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh Khánh Hòa, các tổ chức liên quan cùng đại diện cộng đồng dân cư Bích Đầm. Đây là hoạt động quan trọng nhằm lấy ý kiến góp ý hoàn thiện đề cương dự án trước khi trình các tổ chức quốc tế xem xét tài trợ.
Quang cảnh hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Trần Xuân Tây - Chủ tịch UBND phường Nha Trang nhấn mạnh: “Bích Đầm là địa bàn có tiềm năng cực lớn, được các đồng chí lãnh đạo trung ương, tỉnh và địa phương hết sức quan tâm vì hội tụ các giá trị truyền thống và tiềm năng biển đảo, song đời sống bà con còn nhiều khó khăn nên rất cần được đầu tư xứng tầm để trở thành điểm sáng về du lịch sinh thái.”

Ông Trần Xuân Tây - Chủ tịch UBND phường Nha Trang phát biểu khai mạc hội thảo
Chủ tịch UBND phường cho biết: sau nhiều thập kỷ mong đợi, dự án điện lưới về đảo dự kiến sẽ được triển khai vào tháng 6 tới, mang lại ánh sáng và cơ hội phát triển mới cho bà con. Hiện nay, Bích Đầm là địa bàn được ưu tiên bố trí nguồn lực rất lớn để đầu tư cơ sở hạ tầng, trong đó phường đang đầu tư hơn 5 tỷ đồng để tu bổ đình Bích Đầm. Địa phương cũng tiến hành điều chỉnh quy mô dự án đường bao và kè trên đảo từ 5 tỷ đồng lên đến 12 tỷ đồng, cùng nhiều hạng mục quan trọng khác.
Theo ông Tây, hội thảo lần này có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng để hoàn thiện đề xuất dự án. “Chúng tôi mong muốn lắng nghe những góp ý thẳng thắn, khoa học và thực tiễn để dự án khi triển khai sẽ thực sự khả thi, hiệu quả, bền vững và không áp dụng máy móc mô hình du lịch của các đô thị hiện đại làm mất đi cái chất riêng biệt của Bích Đầm. Mục tiêu lớn nhất là giúp bà con ngư dân chuyển từ thuần túy khai thác biển sang làm dịch vụ du lịch, gắn với bảo tồn giá trị văn hoá truyền thống, bảo vệ môi trường, nâng cao thu nhập”.

Tổ dân phố Bích Đầm- nơi được đề xuất thực hiện Dự án
Theo nội dung đề cương dự án được đơn vị tư vấn trình bày tại hội thảo, dự án hướng tới xây dựng một mô hình du lịch cộng đồng biển đảo xanh tiên phong tại Việt Nam, với các sản phẩm đặc trưng như trải nghiệm nghề biển, du lịch sinh thái, homestay cộng đồng và ẩm thực địa phương. Đồng thời, dự án chú trọng nâng cao năng lực cho người dân thông qua đào tạo kỹ năng, xây dựng tiêu chuẩn dịch vụ, thiết lập cơ chế đồng quản lý và hệ thống giám sát, đánh giá.

Phó Giáo sư, tiến sỹ Lê Chí Công, đại diện nhóm chuyên gia tư vấn trình bày đề cương dự án
Phó Giáo sư, tiến sỹ Lê Chí Công- Trưởng Khoa Du lịch trường Đại học Nha Trang, đại diện nhóm chuyên gia tư vấn cho biết: “Điểm khác biệt của dự án không chỉ nằm ở việc phát triển du lịch, mà là tạo ra một mô hình tích hợp, trong đó cộng đồng vừa là chủ thể, vừa là người hưởng lợi, đồng thời cũng là lực lượng trực tiếp tham gia bảo vệ tài nguyên môi trường”.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi phát biểu tại hội thảo
Trong phần thảo luận, các chuyên gia đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc nhằm hoàn thiện đề cương dự án. PGS.TS Nguyễn Chu Hồi - đại diện Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc nhận định: “Bích Đầm có đầy đủ điều kiện để trở thành mô hình mẫu về du lịch cộng đồng biển đảo. Tuy nhiên, để được tài trợ, dự án cần làm rõ hơn cơ chế vận hành, đặc biệt là vai trò của cộng đồng và tính bền vững về môi trường”. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu về cách tiếp cận: “Chúng ta không làm du lịch bằng mọi giá, mà phải làm du lịch có trách nhiệm. Mỗi hoạt động du lịch đều phải gắn với bảo tồn, nếu không thì sẽ đi ngược lại mục tiêu ban đầu”.
Bà Nguyễn Thị Thu Huyền - Điều phối viên quốc gia Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc lưu ý: đây là dự án có sự đối ứng của địa phương nên khi xây dựng đề cương dự án cần phải làm rõ những nội dung công việc, hạng mục đầu tư từ nguồn kinh phí địa phương. Bên cạnh đó, phường Nha Trang cần thành lập Ban Chỉ đạo để chỉ đạo, điều hành và để trở thành điểm du lịch xanh, phường Nha Trang cũng cần đề xuất các giải pháp khả thi nhằm ngăn ngừa, hạn chế rác thải nhựa lên đảo.
Các ý kiến tại hội thảo còn nhấn mạnh vào việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong thực hiện dự án và cần tập trung chuyển hóa nhận thức của người dân thành năng lực vận hành thực tế thông qua đào tạo và thực hành…

Ông Tạ Hồng Quang - Bí thư Đảng ủy phường Nha Trang phát biểu tại hội thảo
Ông Tạ Hồng Quang - Bí thư Đảng ủy phường Nha Trang đề nghị đơn vị tư vấn phối hợp với địa phương và các bên xác định rõ nguồn lực đầu tư và mục tiêu hướng đến của dự án; cần khảo sát kỹ lưỡng tập quán, sinh hoạt của người dân trên đảo, đề xuất các hình thức tập huấn, nâng cao năng lực cộng đồng trong quản lý và vận hành mô hình để khi áp dụng bà con thực hiện hiệu quả. Đặc biệt, UBND phường phải tăng cường công tác quản lý nhà nước, nhất là quản lý đất đai trên đảo…
Phát biểu kết luận hội thảo, lãnh đạo UBND phường Nha Trang ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp tâm huyết của các chuyên gia và đại biểu. Trên cơ sở đó, đơn vị chủ trì và nhóm tư vấn sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề cương dự án, đảm bảo đáp ứng các tiêu chí, điều kiện của nhà tài trợ, hướng tới xây dựng Bích Đầm trở thành mô hình điểm về du lịch cộng đồng xanh và là hình mẫu có khả năng nhân rộng cho các địa phương ven biển trong tỉnh và của cả nước trong thời gian tới.
Đức Cường - Hữu Thịnh