Virus Nipah – là một bệnh truyền nhiễm nhóm A lây từ động vật sang người hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus. Theo ghi nhận tỷ lệ chết/ mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%.
1. Virus Nipah - Nguồn lây và cơ chế lây bệnh:
Bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc qua tiếp xúc với thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm vi rút; có thể lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh trong khoảng từ 4–14 ngày; Sau khi xâm nhập cơ thể qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa, virus Nipah sẽ tấn công mạch máu và tế bào nội mô, gây viêm mạch hệ thống và vi huyết khối, tổn thương nặng ở não gây viêm não, tổn thương phổi gây viêm phổi, phù phổi.
Người nhiễm vi rút có thể có các triệu chứng: sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Tỷ lệ tử vong ước tính từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
2. Các biện pháp phòng ngừa:
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
- Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.
- Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
- Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
- Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần đến cơ sở y tế gần nhất khám ngay, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Virus Nipah là một loại virus nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao hoặc để lại các di chứng thần kinh lâu dài. Tại Việt Nam hiện nay chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ nào, đồng thời chưa có vắc xin hay thuốc đặc trị, việc phòng ngừa rất quan trọng, người dân không hoang mang, không chủ quan, phải tuân thủ, thực hiện thường xuyên các biện pháp phòng bệnh nêu trên.